”Nie pozwólmy się okłamywać...” - relacja ze spotkania Klubu Polonia Christiana we Wrocławiu

W środę 24 września 2014 r. w Sali „Czarnej” Hotelu Tumskiego odbyło się spotkanie wrocławskiego Klubu Polonia Christiana, którego gościem był ks. dr Rafał Kowalski. Temat spotkania to „Nie pozwólmy się okłamywać. Jak media wpływają na nasze postrzeganie rzeczywistości?”.

Prelegent doskonale znał prezentowany temat także od strony praktycznej. Obecnie pełni bowiem funkcję rzecznika prasowego Wrocławskiej Kurii Metropolitalnej oraz dyrektora Wydziału Komunikacji Społecznej. Wcześniej pracował jako dziennikarz, był między innymi redaktorem naczelnym wrocławskiego „Gościa Niedzielnego”.

Ks. Rafał Kowalski podczas wystąpienia omówił szereg technik za pomocą których świat mediów usiłuje wpływać na nasze postrzeganie rzeczywistości. Odniósł się między innymi do takich praktyk jak podawanie informacji niepełnych, selekcję informacji pod takim kątem aby wywołać u odbiorców określone wrażenie, oraz mieszanie informacji i komentarza bez ich wyraźnego rozgraniczenia, problematykę sondaży i wiele innych. Omówił przy tym obowiązujące w Polsce przepisy i regulacje dotyczące mediów, zawodu dziennikarza oraz etyki dziennikarskiej. Stwierdził jednak, że postulowane w nich zasady obiektywizmu, niezależności itd. bardzo często nie znajdują potwierdzenia w codziennej praktyce mediów.

Dzisiejszy świat mediów przeżywa głęboki kryzys. Nie ominął on w pewnym stopniu – jak zauważył ks. Kowalski – nawet mediów katolickich. Kryzys ten przejawia się w różnych aspektach. Z jednej strony jego powodem jest określona linia ideologiczna konkretnych wydawców, wymagających aby publikowane treści były z nią zgodne, często ze szkodą dla prawdy, rzetelności czy niezależności. Z drugiej jednak strony panuje pogoń za sensacją, za popularnością, często niezależnie od linii ideologicznej. Popularność przekłada się potem na sprzedaż czy zyski z reklam. W tym wypadku również wyniki potrafią się okazać ważniejsze dla decydentów danego medium, od zasad moralnych których powinni przestrzegać.

Co więc odbiorcy mediów mogą i powinni zrobić w takiej sytuacji? Prelegent zwrócił uwagę na dwa zasadnicze rozwiązania Po pierwsze powinni, w miarę możliwości poznać metody za pomocą których media usiłują wywrzeć na nich wpływ. Jeśli bowiem odbiorca jest świadomy stosowanych względem niego metod manipulacji czy wywierania wpływu, te po prostu przestają na niego działać, lub działają o wiele słabiej. Po drugie odbiorca musi pamiętać, że to on dzierży w dłoni pilota od telewizora, on decyduje z jakich stron internetowych korzysta, z jakie gazety kupuje. Jeśli odbiorcy zaczną unikać mediów nierzetelnych, wyślą określony sygnał, że złymi praktykami określone media zaszkodzą same sobie tracąc popularność a co za tym idzie zyski.