„Kazania nienakazane”

Kryzys homiletyki jest powszechny. Usłyszeć dobre kazanie podczas Mszy Świętej nie jest zjawiskiem częstym. Wiele pozostawia do życzenia w tej materii merytoryczne przygotowanie księży i ich zaangażowanie w przygotowanie wystąpienia. Sprawę komplikuje czasami powierzchowność omówienia Słowa Bożego, nowinki retoryczne oraz płytkość teologiczna.

Nawet niewykształceni i nieprzygotowani wierni doskonale wyczuwają czy głoszenie jest dla kapłana ważnym elementem celebracji czy złem koniecznym, nakazanym normami liturgicznymi, bo i tak niestety bywa.

Przyczyn takiego stanu rzeczy można doszukiwać się w wielu czynnikach: przepracowaniu (zarówno w szkolnej katechetyce jak też w pracy duszpasterskiej), niepewności siebie, braku umiejętności homiletycznych czy powierzchowności w przygotowywaniu się do wypełnianych obowiązków.

Inna sprawa to rosnący poziom wiedzy teologicznej odbiorców. Do zamierzchłej przeszłości należą czasy gdy duszpasterz był głównym (a czasem jedynym) źródłem wiedzy religijnej. Powszechna dostępność do kazań w internecie  (niekiedy bardzo cennych i ogromnie interesujących) jest dobrym materiałem dydaktycznym dla uczących się kaznodziejów ale też materiałem porównawczym dla wiernych. Zarazem coraz większym problemem wtedy staje się umiejętność dokonania wyboru właściwego wzorca, co skutkuje niekiedy jeszcze większym pogubieniem.

Jak się odnaleźć w takiej sytuacji? Szczęśliwie zawsze można odwołać się do starych, sprawdzonych (jak choćby te autorstwa ks. Piotra Skargi), jak też nowo przypomnianych wzorców.

Wspaniałe zapisy wystąpień Arcybiskupa Fultona J. Sheena czy książki ks. prof. Edwarda Stańka to tylko przedsmak tego co ratuje sytuację. Najbardziej polecić warto kazania Proboszcza z Ars – św. Jana Marii Vianneya, których niedzielna lektura stanowić może cenne dopełnienie niedzielnego uczestnictwa w Mszy Świętej. Zarazem biografia patrona proboszczów stanowi wspaniały, żywy wzorzec do naśladowania i to nie tylko dla osób konsekrowanych.

W tym wypadku sprawdza się parafraza przysłowia: „Kto czyta – nie błądzi !”

Piotr Podlecki

Jan Maria Vianney – „Kazania Proboszcza z Ars” (Wyd. AA, 2015)

Francis Trochu – „Proboszcz z Ars” (Wyd. AA, 2009)

Maxence van der Meersch – „Mała święta Teresa. Proboszcz z Ars” (PAX, 1959)

Warto przypomnieć także liczne przedruki kazań i traktatów św. Jana Marii Vianneya, publikowane w wydawanym przez Stowarzyszenie Ks. Piotra Skargi dwumiesięczniku „Przymierze z Maryją” (m.in. numery 29, 33, 108).