Wielki Post - fakty, których nie zna większość katolików

2015-02-15
Wielki Post - fakty, których nie zna większość katolików
Wielki Post został ustanowiony w Kościele w II w. Początkowo trwał bardzo krótko. Tertulian, rzymski pisarz chrześcijański, żyjący w II w., zamieszcza w swych pismach wzmianki o liturgii dwudniowego wówczas postu poprzedzającego Wielkanoc, obowiązującego w Wielką Środę i Wielki Piątek. Święty Ireneusz pisze o tygodniowym Wielkim Poście odprawianym w Galii, około 190 r. Stopniowo zwiększano czas jego trwania.

Na początku wieku IV wprowadzono post 40-dniowy na pamiątkę postu Jezusa Chrystusa. Po raz pierwszy wspomina o tym św. Atanazy z Aleksandrii w liście pasterskim z okazji Wielkanocy z 334 r. Potwierdza to także św. Cyryl Jerozolimski, kiedy pisze w swoich katechezach o 40 dniach pokuty.

W wieku VI w Rzymie post rozpoczynał się 6 tygodni przed Wielkanocą. Jednak po odliczeniu niedzieli, w które nigdy nie poszczono, post trwał właściwie tylko 36 dni. Dlatego w wieku VII dodano brakujące dni i wyznaczono jako początek Wielkiego Postu Środę Popielcową. Ostatecznie środa jako początek Wielkiego Postu weszła na stałe do tradycji rzymskiego kościoła w 1570 roku.

Wielki Post ma znaczenie oczyszczające, umartwiające, ma przybliżać wiernym tajemnice wiary i przygotowywać ich do godnego uczestnictwa w święcie Zmartwychwstania Pańskiego.

W Polsce przez całe wieki bardzo gorliwie wypełniano zalecenia Kościoła na Wielki Post i przez całe sześć tygodni przykładnie poszczono. Jedynie w domach magnackich, na dworach szlacheckich, u bogatych mieszczan i w zamożnych klasztorach post nie bywał surowy, bo spożywano tam wiele dań rybnych oraz tzw. maślane śniadania i kolacje z pieczywa i nabiału.

Natomiast na wsi, w domach chłopskich, mięso, tłuszcze zwierzęce, a nawet nabiał, miód, a w czasach późniejszych cukier i słodycze, w okresie Wielkiego Postu niemal całkowicie znikały ze stołów. Żywiono się głównie żurem, kartoflami, gotowaną rzepą, postną zupą kapuśniarką lub pamułą - gęstą zupą śliwkową i niewielką ilością solonych śledzi. Potrawy kraszono skąpo olejem lnianym i konopnym. Do takiego postu zmuszały ludzi także względy ekonomiczne. Przednówek na wsi bywał ciężki. Należało więc bardzo rozważnie gospodarować zapasami żywności.

Podczas Wielkiego Postu narzucano sobie inne jeszcze umartwienia. Wiele osób rezygnowało z palenia tytoniu. Fajki i inne przybory do palenia wkładano do schowków. Odkładano również, i dla pewności zamykano na klucz, instrumenty muzyczne. Podczas Wielkiego Postu niedozwolona była muzyka, śpiewy, wszelkie zabawy i wesołe spotkania, a młodzież i dzieci karcono za głośne śmiechy i krzyki. Na czas Wielkiego Postu niemal zupełnie ustawało życie towarzyskie. Zastępowało je wspólne odmawianie pacierza i czasem (głównie na dworach) wspólna lektura pobożnych książek. Ciszę i spokój Wielkiego Postu przerywały na jeden dzień, hałaśliwe obchody półpościa: grzechot kołatek, krzyki, śmiechy, rozbijanie garnków z popiołem.


Za: Barbara Ogrodowska, Zwyczaje obrzędy i tradycje w Polsce, Warszawa 2001 oraz www.brewiarz.katolik.pl.
Znany dziennikarz, pisarz, publicysta i poeta Witold Gadowski zaprasza na najbliższą niedzielę na spotkanie/manifestację na Rynek w Krakowie. Jak podaje portal PCh24.pl, początek wydarzenia wyznaczono na godzinę 16.00. Przypomnijmy, że Witold Gadowski jest jednym z uczestników kończącego się w sobotę Tygodnia Życia i Wolności, którego organizatorami są Stowarzyszenie Ks. Piotra Skargi oraz Stowarzyszenie Polonia Christiana.
Jeszcze tylko dwa trwać będzie Tydzień Życia i Wolności. Na piątek i sobotę zaplanowane zostały dwa niezwykle ważne tematy, dotyczące wyzwań, jakie nasiliły się w ostatnim czasie. Tematem wiodącym piątku będzie #Zdrowie, a soboty – ostatniego dnia Tygodnia Życia i Wolności – #ProLife. Zapraszamy do przybycia na to wydarzenie – w piątek od godz. 16:30 w Warszawie oraz w sobotę od godz. 16:00 w Krakowie – i wysłuchania prelekcji oraz debat licznego grona ekspertów.
Przed nami jeszcze kilka dni Tygodnia Życia i Wolności w ramach którego od poniedziałku (7 czerwca) do soboty (12 czerwca) eksperci i dziennikarze dyskutują o trudnych sprawach naszego codziennego życia i wyzwaniach, jakie przed obrońcami życia i wolności stoją w XXI wieku.
Dzisiaj o godzinie 17.00 prezes Stowarzyszenia Ks. Piotra Skargi Sławomir Olejniczak otworzy Tydzień Życia i Wolności, w którym mogą wziąć Państwo udział do soboty 12 czerwca. Tematem pierwszego dnia będzie #Kościół.
Już w poniedziałek 7 czerwca 2021 r. startuje Tydzień Życia i Wolności, który nasza redakcja objęła patronatem medialnym. Przez 6 kolejnych dni wystąpi ponad 50 prelegentów. Wydarzenie to będzie można śledzić na żywo zarówno przez internet, jak też i stacjonarnie. Poniżej zamieszczamy informacje dotyczące możliwości uczestnictwa w spotkaniach.